Τα σημεία στίξης. Η τελεία (.) / Znaki przestankowe. Kropka (.)

Στο τέλος της κάθε πρότασης πρέπει να βάζουμε τελεία. 

Κάθε πρόταση αρχίζει με κεφαλαίο γράμμα.
Όταν διαβάζουμε και φτάνουμε στην τελεία σταματάμε.
Όταν γράφεις μην ξεχνάς την τελεία στο τέλος της κάθε πρότασης.

Ο τόνος στα δίψηφα φωνήεντα και στους συνδυασμούς

Ο τόνος στα δίψηφα φωνήεντα και στους συνδυασμούς μπαίνει πάντα στο δεύτερο φωνήεν.

Λέξεις με δύο τόνους

Οι πολυσύλλαβες λέξεις που τις ακολουθούν μονοσύλλαβες λέξεις μου, τους, μας, σας, σου, της, κ.λπ. παίρνουν και δεύτερο τόνο στην τελευταία τους συλλαβή.

Παράδειγμα: Πάρε το τετράδιό σου και φώναξέ μου τη Μαρία

Ο τόνος στο πού και πώς

Στο πού και στο πώς βάζουμε τόνο, όταν κάνουμε ερώτηση:

Παράδειγμα: Πώς χρωμάτισες τη ζωγραφιά σου; Πού ήσουν τόση ώρα;

Αν όμως δε ρωτάμε στο που και στο πως δε βάζουμε τόνο.

Παράδειγμα: Το βιβλίο που μου έφερες ήταν υπέροχο. Έμαθα πως ζωγραφίζεις ωραια.

Το ήτα (ή) με τόνο το λέμε διαζευκτικό.

Παράδειγμα: Εσύ ήσουν χτες στην πλατεία ή η αδερφή σου;

Ο τόνος στις λέξεις

Για να διαβάσουμε σωστά μία λέξη πρέπει να της βάλουμε τόνο. Ο τόνος (΄) μπαίνει στη συλλαβή που τη φωνάζουμε πιο δυνατά.

Παράδειγμα: Θεός, κοιτάζω, πίνακας.

Οι μονοσύλλαβες λέξεις (να, το, και, με, θα) δεν παίρνουν τόνο.

Δίφθογγοι

Δύο φωνήεντα που ακούγονται στην ίδια συλλαβή λέγονται δίφθογγοι.  Οι δίφθογγοι είναι: αη, αϊ, οη, οϊ.

Άλλοι δίφθογγοι είναι: ια, ιο, υα, οιος, οια, οιο, ειος, εια, ειο.

Οι συνδυασμοί

Το αυ και το ευ λέγονται συνδυασμοί. Το αυ και το ευ πότε προφέρονται αβ και εβ και πότε αφ και εφ. 

Δίψηφα σύμφωνα

Τα δίψηφα σύμφωνα προφέρονται σα να είναι ένας φθόγγος. Τα δίψηφα σύμφωνα είναι πέντε (5): μπ, ντ, γκ, γγ, τσ, τζ. 

Παράδειγμα: μπορώ, ντύνομαι, αγκάθι, φεγγάρι, μάτσο, Τζένη.

Δίψηφα φωνήεντα

Δύο φωνήεντα που τα προφέρουμε σαν να είναι ένας φθόγγος λέγονται δίψηφα φωνήεντα. Τα δίψηφα φωνήεντα είναι πέντε (5): αι=ε, ει=ι, οι=ι, υι=ι, ου=ου.

Το δίψηφο φωνήεν υι δεν το συναντούμε συχνά, γιατί το βάζουμε σε πολύ λίγες λέξεις. Παράδειγμα: υιοθετώ, υιοθεσία.

Το σίγμα το τελικό (ς)

Οι λέξεις που στο τέλος θέλουν σίγμα παίρνουν σίγμα τελικό (ς)

Το πρώτο γράμμα της λέξης το λέμε αχρικό και το τελευταίο τελικό.

Οι λέξεις που τελειώνουν σε ρ (ασανσέρ), ξ (αφρολέξ), ζ (γκαράζ), λ (κασκόλ) δεν είναι ελληνικές.

Φωνήεντα και σύμφωνα

Τα φωνήεντα είναι τα γράμματα που τα λέμε με δυνατή φωνή, μπορούμε δηλαδή να τα φωνάζουμε. Τα φωνήεντα είναι εφτά (7): α, ε, η, ι, υ, ο, ω 

Τα σύμφωνα είναι δεκαεφτά (17): β, γ, δ, ζ, θ, κ, λ, μ, ν, ξ, π, ρ, σ, τ, φ, χ, ψ. 

Τα φωνήεντα μπορούν να κάνουν μόνα τους συλλαβή. Τα σύμφωνα όμως μόνα τους δε σχηματίζουν συλλαβή

Άλφα - Βήτα (το αλφάβητο)

Τα γράμματα, δηλαδή τα σημαδάκια που χρησιμοποιούμε για να γράφουμε τις λέξεις είναι 24. 'Ολα μαζί κάνουν το ελληνικό αλφάβητο ή αλλιώς την άλφα-βήτα.

Το αλφάβητο πήρε τ΄ όνομά του από τα δύο πρώτα γράμματα του (άλφα-βήτα)

Το αλφάβητο γράφεται με μικρά και κεφαλαία γράμματα. Το κάθε γράμμα έχει τη θέση του στο αλφάβητο και μ΄ αυτή τη σειρά θα το μάθεις κι εσύ.

Οι φθόγγοι και τα γράμματα

Οι συλλαβές γίνονται από φωνές που τις προφέρουμε γρήγορα μαζί.

Η κάθε φωνή λέγεται φθόγγος. Όταν τους φθόγγους τους γράφουμε τους παριστάνουμε με γράμματα.

Η ελληνική γλώσσα έχει τους παρακάτω 25 φθόγγους:

α β γ δ ε ζ θ ι κ λ μ ν ο π ρ σ τ φ χ μπ ντ γκ τσ τζ ου

Επειδή δεν υπάρχουν γράμματα για μερικούς φθόγγους, τους σχηματίζουμε με δύο γράμματα μαζί για τον καθένα. Τέτοιοι είναι οι φθόγγοι μπ, ντ, γκ, τσ, τζ, ου.

Για το φθόγγο ι έχουμε τα γράμματα ι, η, υ και για το φθόγγο ο έχουμε τα γράμματα ο, ω

Πώς παίρνουν οι λέξεις τ΄ όνομά τους

Η λέξη τόπι είναι δισύλλαβη, γιατί έχει δύο συλλαβές.
Η λέξη ποτήρι είναι τρισύλλαβη, γιατί έχει τρεις συλλαβές.
Η λέξη και είναι μονοσύλλαβη, γιατί έχει μία συλλαβή.
Η λέξη αυτοκίνητο είναι πολυσύλλαβη, γιατί έχει πολλές συλλαβές.

Οι συλλαβές / Sylaby

Τη λέξη τη χωρίζουμε σε κομματάκια που τα λέμε συλλαβές. Παράδειγμα: παι-δί, χα-ρά.

Οι λέξεις μπορεί να έχουν μία δύο, τρεις ή και πιο πολλές συλλαβές.

Οι λέξεις / Słowa

Λέξεις είναι τα κομματάκια που μας φτιάχνουν την πρόταςη.

Η πρόταση μπορεί να έχει μία, δύο, τρεις ή και περισσότερες λέξεις.

Κεφαλαίο και τελεία / Wielka litera i kropka

Η πρόταση αρχίζει με κεφαλαίο γράμμα και στο τέλος της θέλει τελεία.

Η πρόταση / Zdanie*

Πρόταση είναι μια σωστή κουβέντα.

Όταν μιλούμε χρησιμοποιούμε προτάσεις.

Αλλά κι ότaν γράφουμε χρησιμοποιούμε προτάσεις.

Zwróćcie uwagę, jak wędruje akcent, w zależności od tego, czy używamy słówka w liczbie pojedynczej czy mnogiej.

Η πρόταση / Οι προτάσεις

*Tytuł posta pochodzi od tytułu rozdziału podręcznika Η γραμματική μου.

Η γραμματική μου - πρόλογος / Moja gramatyka - wstęp

Tłumaczę z mozołem mój podręcznik. Już we wstępie natrafiłam na ciekawe zdanie: 
"Η Γραμματική φάνταζε από ανέκαθεν στα μάτια του μαθητή, περισσότερο του Δημοτικού, σαν κάστρο απόρθητο” 
Gramatyka wydaje się od zawsze w oczach ucznia, szczególnie szkoły podstawowej, być jak forteca niemożliwa do zdobycia.

Hmm, wprawdzie nie jestem uczennicą podstawówki, ale mam takie samo wrażenie:D 

Zapraszam do wspólnej nauki!

Moja gramatyka / Η γραμματική μου

Jako że udało mi się jakiś czas temu zakończyć proces porządkowania notatek, pora na następny punkt programu.

„Η ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΜΟΥ – Μαθαίνω σωστά τη γλώσσα μου Α'- Β' ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ"  - mój pierwszy, jeszcze z Grecji przywieziony, podręcznik do gramatyki przeznaczony dla pierwszych klas podstawówki, więc wysokich lotów raczej nie będzie. Będziemy jednak mieli okazję poznać nazwy podstawowych pojęć gramatycznych.

Dla mnie przerobienie tego podręcznika będzie oznaczało po prostu przetłumaczenie go "od dechy do dechy", zapisanie wszystkiego w zeszycie i tym samym stworzenie  materiału do przyszłych powtórek. Powinno mi to zająć około roku.

Dla Was - co ciekawsze kwestie z jakimi się spotkam, będę prezentować na blogu.

Spodziewajcie się więc w niedalekiej (mam nadzieję) przyszłości postów opatrzonych etykietą "Η γραμματική μου" .